Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế: Không phải thuốc đắt là có hiệu quả điều trị cao

23:38:00 - 09/09/2013

Thông điệp “thuốc trúng thầu vào BV phải là thuốc tốt chứ không thể đặt chuyện giá cả lên hàng đầu, bởi nếu thuốc rẻ, chất lượng kém sẽ không có tác dụng điều trị” mà PGS-TS Nguyễn Tiến Quyết - Giám đốc Bệnh viện Việt-Đức - đưa ra tại phiên đấu thầu thuốc của bệnh viện mới đây đã và đang gây ra dư luận trái chiều.

Trong khi Bộ Y tế yêu cầu ông Quyết phải giải trình thì nhiều chuyên gia cho rằng ông Quyết đã dũng cảm nói thật. Báo Lao Động có cuộc trao đổi với PGS Lê Văn Truyền - nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, chuyên gia cao cấp về dược học - xung quanh vấn đề này.

- Giám đốc BV Việt-Đức cho rằng: Theo quy định mới tại thông tư 01, thuốc trúng thầu vào BV giá rẻ, chất lượng kém không có hiệu quả trong điều trị. Là một chuyên gia cao cấp về dược học, PGS bình luận như thế nào về vấn đề này?

- Thông tư liên tịch BYT-BTC số 01/2012/TTLT-BYT-BTC về “Hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế” được ban hành vào năm 2012. Tiếp theo, vào giữa năm 2012, Bộ Y tế ban hành thông tư số 11/2012/TT-BYT “Hướng dẫn lập hồ sơ mời thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế”.

Có thể nói, các văn bản này là cơ sở pháp lý để hội đồng thuốc và điều trị và hội đồng đấu thầu của các cơ sở điều trị tiến hành đấu thầu thuốc sử dụng cho công tác khám-chữa bệnh tại cơ sở. Theo tinh thần của thông tư 11/2012, các tiêu chuẩn đánh giá về mặt kỹ thuật là “tiêu chuẩn loại trừ”, nghĩa là nếu không đạt, thuốc sẽ không được xét thầu.

Vấn đề là xem xét giá chỉ tiến hành sau khi thuốc đã đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật. Như vậy, không thể nói “theo quy định mới tại thông tư 01/2012, thuốc trúng thầu vào bệnh viện giá rẻ, chất lượng kém không có hiệu quả trong điều trị”.

Nếu thực hiện đúng đắn thông tư 01/2012 và thông tư 11/2012/BYT thì những thuốc không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật đều đã bị loại khỏi danh mục thầu trước khi hội đồng đấu thầu cơ sở xem xét về giá. Nếu ở cơ sở điều trị nào có hiện tượng “thuốc giá rẻ, chất lượng kém, không có hiệu quả điều trị” lọt vào sau khi đấu thầu thì nên xem xét lại quá trình đấu thầu đã tuân thủ chặt chẽ các văn bản pháp quy về công tác đấu thầu hay chưa.

- Theo phản ánh của nhiều bệnh viện, các loại thuốc của Ấn Độ, Trung Quốc… có giá rẻ năm nay “được mùa” trúng thầu vào các bệnh viện. PGS có cho rằng đó là việc bất thường không?

- Nếu các cơ sở điều trị sau khi nghiêm túc thực hiện thông tư 01 và thông tư 11 mà nhận thấy thuốc của Ấn Độ, Trung Quốc... “được mùa trúng thầu bất thường” so với thuốc của các nhà sản xuất khác thì nên xem xét, phân tích, tìm nguyên nhân cụ thể.

Nếu các quy định trong các văn bản hướng dẫn đấu thầu thuốc chưa chặt chẽ thì cần góp ý với Bộ Tài chính, Bộ Y tế và các cơ quan hữu quan để bổ sung, sửa đổi.

 

PGS Lê Văn Truyền - nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, chuyên gia cao cấp về dược học.


Theo ý kiến riêng tôi, có thể các quy định về “tiêu chuẩn kỹ thuật” trong văn bản hướng dẫn chưa đủ chi tiết, cụ thể để tiến hành “sàng lọc” loại bỏ các sản phẩm chất lượng thấp ra khỏi danh mục xét thầu. Điều này đặc biệt quan trọng khi trên thị trường, số sản phẩm được cấp số đăng ký trên cùng một hoạt chất quá nhiều và các công ty tham gia cung ứng thuốc cũng không ít.

- Hiệu quả điều trị của các loại thuốc giá rẻ của các doanh nghiệp dược trong nước, khu vực Châu Á có khác biệt với thuốc giá đắt của hãng dược có tên tuổi ở Châu Âu, Mỹ… hay không?

- Theo cách hiểu thông thường, khi đề cập đến “thuốc giá rẻ”, người ta hàm ý nói đến các thuốc gốc (thuốc generic) và “thuốc giá đắt” là các “thuốc biệt dược” đang độc quyền sở hữu trí tuệ (patent).

Cần phải thấy rằng thuốc gốc (generic) đang được sử dụng ngày càng nhiều không chỉ ở các nước đang phát triển, mà ngay cả ở những nước công nghiệp phát triển có thu nhập quốc dân và ngân sách y tế rất cao (Mỹ, Cộng đồng Châu Âu...).

Ở Mỹ, một báo cáo trong năm 2012 của GAO (Tổ chức Kiểm toán chính phủ) về tiết kiệm ngân sách khi sử dụng thuốc generic đã nhận xét: “Từ 1999 đến 2010, với việc sử dụng generic thay vì dùng biệt dược, ngân sách y tế Mỹ đã tiết kiệm được 1 tỉ USD” và “Chương trình Medicare đã tiết kiệm được 700 triệu USD trong năm 2007”. Ở Mỹ, tính bình quân, giá thuốc generic rẻ hơn biệt dược đến 75% (giá bán lẻ) do cơ chế cạnh tranh về giá.
 

Đang có những quan điểm trái ngược nhau về thuốc giá rẻ. Ảnh: Kỳ Anh


Như vậy, không có chuyện trên cùng một loại thuốc, cứ giá đắt là có hiệu quả điều trị cao. Vấn đề của chúng ta là, thuốc generic được sản xuất như thế nào (tiêu chuẩn cơ sở sản xuất, trình độ khoa học - công nghệ, chất lượng nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn kỹ thuật...).

Nếu các văn bản pháp quy giám sát và đánh giá được chặt chẽ tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình xét thầu, các thuốc generic chất lượng cao, giá hợp lý của Việt Nam có thể đóng góp rất lớn vào công tác điều trị và vào việc sử dụng hợp lý kinh phí và nguồn quỹ bảo hiểm y tế trong sự nghiệp bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Ngày hôm nay (9.9), lãnh đạo BV Việt-Đức sẽ có buổi làm việc với Bộ Y tế sau khi có công văn của Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn ngày 6.9, yêu cầu Giám đốc BV Việt-Đức giải trình về ý kiến thuốc trúng thầu giá rẻ, chất lượng kém, không có hiệu quả trong điều trị bệnh... gây phản ứng trái chiều trong dư luận. Ngày 8.9, trao đổi với PV Báo Lao Động, ông Nguyễn Tiến Quyết – Giám đốc BV Việt-Đức - cho biết: Vẫn giữ quan điểm rằng các quy định tại thông tư 01 về đấu thầu thuốc BV sẽ chỉ cho phép BV lấy được thuốc giá rẻ, kém chất lượng. Muốn có thuốc tốt để chữa bệnh hiệu quả phải là thuốc có giá đắt. Ông Quyết còn cho rằng, BV có đủ bằng chứng chứng minh thuốc giá rẻ, kém chất lượng ít có tác dụng chữa bệnh. N.P

Bà Huỳnh Thị Lan - Tổng Giám đốc Cty dược phẩm Mekophar: “Không thể nào có thuốc tốt mà giá rẻ được, cần mua thuốc có giá cả hợp lý. Chính vì thuốc giá rẻ, không kiểm soát được chất lượng nên chắc chắn bệnh nhân khổ hơn khi kéo dài thời gian điều trị và ảnh hưởng đến uy tín BS, lãng phí bảo hiểm y tế”.
PGS-TS Phạm Khánh Phong Lan – Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM - đã cảnh báo: “Chính vì thuốc giá rẻ sẽ được chấm thầu, nên thời gian qua đã có nhiều DN sản xuất đã chuyển qua mua nguyên liệu từ Trung Quốc - thay vì nguyên liệu của Châu Âu giá đắt hơn gấp 10 lần. Nguyên liệu sản xuất thuốc nên được xem là tiêu chí trong quá trình xét thầu, bởi đây là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thuốc”. Võ Tuấn

theo laodong.vn

Điều lệ SalaClub

 

SalaClub là câu lạc bộ của những người tự nguyện  mong muốn làm nhân đạo trong lĩnh vực y tế-sức khỏe cộng đồng phạm vi chấn thương chỉnh hình, tuân thủ theo pháp luật Việt Nam.Đối tượng được trợ giúp trong lĩnh vực chấn thương-chỉnh hình: ưu tiên hàng đầu dành cho bệnh nhi hoàn cảnh...

 

Sự kiện - Hội thảo
Ngôn ngữ