Vì sao bác sĩ quát mắng bệnh nhân?

14:25:05 - 17/08/2011
Bác sĩ ở tuyến trung ương làm việc với cường độ quá lớn nên dễ căng thẳng là chuyện có thật.

"Bác sĩ ở tuyến trung ương làm việc với cường độ quá lớn nên dễ căng thẳng là chuyện có thật; nhưng không thể lấy lý do đó để biện hộ cho thái độ không tôn trọng, gắt gỏng quát mắng bệnh nhân" - bác sĩ Nguyễn Văn Lộc, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, nói.

Trong số rất nhiều thư độc giả gửi đến TS, phần lớn gay gắt phản đối việc nhân viên y tế nặng lời với người bệnh, chỉ một số người cho rằng nên thông cảm với thày thuốc vì áp lực công việc của họ quá lớn. Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên, các bác sĩ cũng đều thừa nhận không thể lấy lý do này để biện hộ cho thái độ không tôn trọng người bệnh.

"Nhân viên y tế phải ăn nói từ tốn, mềm mỏng với bệnh nhân cũng như người nhà của họ. Việc quát mắng, cáu gắt là không chấp nhận được, cần chấn chỉnh tích cực", bác sĩ Nguyễn Văn Lộc nhấn mạnh.

Hiện tại, Bệnh viện Nhi Trung ương cũng đã quy định nếu phát hiện ra nhân viên nào có thái độ hách dịch với người bệnh sẽ kiểm điểm, trừ điểm thi đua, trừ thưởng, thậm chí không được nâng lương. Đã có một số nhân viên bị kỷ luật vì lỗi này.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Lộc, trong các vụ "mắng mỏ" của nhân viên y tế, nhiều khi bệnh nhân và người nhà cũng có lỗi. Do không hiểu được công việc của bác sĩ hoặc vì quá sốt ruột, họ có lời nói và hành vi không đúng mực và lúc này, những nhân viên y tế nóng nảy đã không kiềm chế được. "Nói như vậy không phải để bao che cho đồng nghiệp, nhưng theo tôi văn hóa bệnh viện phải được xây dựng từ hai phía, thày thuốc và bệnh nhân". Về phía thày thuốc, dù áp lực công việc căng thẳng cũng phải cố gắng kiềm chế vì khi chọn ngành y, họ đã phải biết và chấp nhận điều này. Họ cũng phải học về y đức trong suốt quá trình đào tạo.

Còn bác sĩ Ngô Văn Toàn, khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Việt Đức thì cho rằng: "Bác sĩ mắng bệnh nhân không phải là chuyện phổ biến. Nhiều khi bệnh nhân và người nhà do thiếu hiểu biết hoặc mất bình tĩnh mà có những phản ứng không hợp lý, nhưng tôi cũng như các bác sĩ có kinh nghiệm không bao giờ đôi co với họ, dù có thể rất tức giận. Bởi vì bệnh nhân không có lỗi, họ không được khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần".

Tuy nhiên, ông Toàn cũng thừa nhận, có những nhân viên y tế đôi khi nói xẵng với người bệnh, thậm chí vô cớ cáu gắt, quát mắng. Theo ông, đây là chuyện khó chấp nhận ở các cơ sở y tế: "Nhân viên y tế quát mắng người bệnh trong trường hợp nào cũng không thể biện hộ được, vì mọi lý do đều không thuyết phục".

Bác sĩ Nguyễn Thị Tường Vân, khoa Cấp cứu Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới cho biết bà hiếm khi sẵng giọng với bệnh nhân mặc dù "mắng" y tá thì có. Trong khi cấp cứu cho những người tính mệnh đang ngàn cân treo sợi tóc, có lúc y tá làm một động tác sai có thể gây nguy hiểm, và câu mắng bật ra vô thức như một cách xả stress nghề nghiệp; người trong ngành hiểu nên thông cảm.

"Nhiều nghề khác cũng căng thẳng, nhưng không thể căng thẳng như ngành y. Mỗi lần làm xong các động tác cấp cứu, chẳng hạn như chỉ đặt nội khí quản thôi, do đã tập trung hết sinh lực cho việc này nên khi làm xong, tôi thấy kiệt sức và phải ngồi thừ ra đến 10 phút". Bác sĩ Vân cho biết, khi cấp cứu, bà luôn sợ hãi ghê gớm là có sai sót xảy ra, không phải sợ bị kỷ luật, bị kiện tụng mà sợ làm mất đi một mạng người. Trong những tình huống tương tự như vậy, nếu bác sĩ có những biểu hiện thiếu kiềm chế, bác sĩ Vân mong bệnh nhân thông cảm.

Cũng theo bác sĩ Tường Vân, hiện tượng nặng lời với bệnh nhân phổ biến nhất ở khu vực tiếp đón, hoặc các chuyên khoa phụ sản, ngoại vì ở đây, nhân viên y tế thường xuyên bị hỏi, phải trả lời quá nhiều dẫn đến stress. Tuy nhiên bà cho rằng không thể thông cảm với những nhân viên có thái độ hách dịch với người bệnh và thân nhân của họ. Để hạn chế hiện tượng này, ngành y tế nên tuyển dụng nhân viên qua phỏng vấn để kiểm tra cả cách ăn nói của họ thay vì chỉ dựa vào bằng cấp như hiện nay. Bà cũng cho rằng nên ký hợp đồng lao động với nhân viên và có chế độ đuổi việc khi có vi phạm nặng hoặc thường xuyên. Như vậy, người lao động mới có ý thức kiểm soát hành vi của mình để cư xử đúng mực.

"Không có điều kiện tư vấn kỹ càng cho người bệnh"

Trao đổi với VnExpress, hầu hết các bác sĩ đều cho rằng, tư vấn kỹ càng cho bệnh nhân khi khám bệnh là điều không thể. Bác sĩ Ngô Văn Toàn nói: "Ở các nước phát triển, bác sĩ thường khám cho bệnh nhân theo lịch hẹn và mỗi buổi sáng chỉ tiếp hơn chục người. Vì vậy, họ có thời gian để giải đáp mọi câu hỏi. Nhưng ở Việt Nam, cụ thể là bệnh viện Việt Đức, một bác sĩ phải khám cả trăm bệnh nhân trong một buổi sáng, chỉ đủ để chẩn đoán bệnh và kê đơn". Theo ông Toàn, có những trường hợp bác sĩ phải khám thật kỹ mới chẩn đoán được, nhưng cũng có những bệnh chỉ xem qua là biết. Khi thấy bác sĩ khám quá nhanh, người bệnh có thể không tin tưởng, nhưng với quỹ thời gian eo hẹp, bác sĩ chỉ có thể nói và làm những gì cần nhất.

Trong khi đó, việc giải đáp mọi băn khoăn cho người bệnh và lắng nghe bệnh nhân lại có vai trò rất quan trọng. Ông Trương Đình Kiệt, Phó hiệu trưởng Đại học Y dược TP HCM cho biết, thày thuốc nói chuyện với bệnh nhân không chỉ để giải thích cặn kẽ cho họ về cách điều trị mà còn là sự an ủi, khiến bệnh nhân cảm thấy được sẻ chia, thấy nỗi đau của mình được thấu hiểu và thông cảm. Thày thuốc không phải chỉ nói mà còn phải lắng nghe nữa.

Nhưng trong điều kiện Việt Nam hiện nay, làm thế nào để bệnh nhân thỏa mãn sau khi đến bệnh viện hoặc phòng khám? Theo bác sĩ Nguyễn Văn Lộc, các bệnh viện nên mở các phòng tư vấn riêng để những bệnh nhân nào còn thắc mắc thì đến để tìm câu giải đáp, chẳng hạn với bệnh này thì ăn uống thế nào, sinh hoạt vui chơi ra sao... Bệnh viện Nhi Trung ương hiện có các phòng tư vấn về hen, các vấn đề vị thành niên, dinh dưỡng. Đây là các lĩnh vực mà bác sĩ cần nhiều thời gian hướng dẫn, giải thích cho bệnh nhân hiểu trong khi điều kiện phòng khám không đáp ứng được.

Bác sĩ Tường Vân cũng có quan điểm tương tự: "Cần có các phòng tư vấn riêng. Không thể bắt bác sĩ phòng khám làm cả nhiệm vụ tư vấn vì không khả thi về mặt thời gian. Sắp tới Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới cũng mở phòng tư vấn về viêm gan, HIV/AIDS, sốt khi mang thai".

Còn bác sĩ Ngô Văn Toàn lại cho rằng, các phòng tư vấn chỉ giải quyết một phần rất nhỏ nhu cầu. Vì vậy, cần áp dụng thêm các biện pháp khác. "Theo tôi, ngoài phòng khám nên bố trí các bác sĩ giàu kinh nghiệm thay vì bác sĩ trẻ mới ra trường như hiện nay, vì họ sẽ chẩn đoán được bệnh mà không mất nhiều thời gian".

Ngoài ra, theo bác sĩ Toàn, điều quan trọng là xóa bỏ khoảng cách ghê gớm về chất lượng và điều kiện khám chữa bệnh giữa các tuyến. Nếu không, bệnh nhân sẽ tập trung ở tuyến trung ương và dẫn đến quá tải; và sự giao tiếp giữa họ và thày thuốc không thể đạt kết quả như mong đợi mặc dù hai bên đều có chung mục đích là chữa bệnh cứu người.
(Theo vnexpress)

 

 

Tác giả bài v
Điều lệ SalaClub

 

SalaClub là câu lạc bộ của những người tự nguyện  mong muốn làm nhân đạo trong lĩnh vực y tế-sức khỏe cộng đồng phạm vi chấn thương chỉnh hình, tuân thủ theo pháp luật Việt Nam.Đối tượng được trợ giúp trong lĩnh vực chấn thương-chỉnh hình: ưu tiên hàng đầu dành cho bệnh nhi hoàn cảnh...

 

Sự kiện - Hội thảo
Ngôn ngữ